OPROEP HERDENKING FEBRUARISTAKING 1941

De Dokwerker. (Foto: Manifest/WvdK)

Op dinsdag 25 februari 2020 wordt bij de Dokwerker in Amsterdam herdacht dat 79 jaar geleden de toen illegale, CPN (Communistische Partij van Nederland) de bevolking opriep in verzet te komen tegen de jodenvervolgingen. In de tweedaagse staking die daarna volgde, op 25 en 26 februari 1941, speelde het overheidspersoneel een zeer belangrijke rol. Traditiegetrouw organiseert het Amsterdamse FNV-comite, voorafgaande aan het defile, een eigen bijeenkomst.

Februaristaking 1941

Begin 1941 werd de Duitse pressie op het hele politieke en economische leven steeds brutaler. Anti-joodse maatregelen werden steeds grimmiger. In het weekend van 22 en 23 februari trapten SD-ers en WA-ers in de jodenbuurt de deuren van de huizen in. Er werden bloedhonden op joodse mensen losgelaten. Jonge Joodse mannen werden naar het Jonas Daniel Meijerplein geranseld en 427 van hen, in de leeftijd 18 tot 35 jaar, werden als gijzelaars meegenomen. Zij werden naar Buchenwald en Mauthausen gedeporteerd, waar ze binnen een jaar aan mishandeling en ontbering stierven.

Rol van overheidspersoneel

De toen illegale CPN (Communistische Partij van Nederland) riep de bevolking op in verzet te komen tegen de jodenvervolgingen. In de tweedaagse die daarna volgde, op 25 en 26 februari 1941, speelde het overheidspersoneel een belangrijke rol. De staking werd namelijk begonnen door gewone tramconducteurs, stratenmakers en vuilnismannen. Hun voorbeeld werd gevolgd door meer dan 300.000 mensen.

Ambtenaren, arbeiders, winkeliers en scholieren in Amsterdam, Utrecht, De Zaanstreek, het Gooi en Kennemerland kwamen in verzet tegen de vervolging van onze joodse landgenoten. Zij streden, met gevaar voor eigen leven, tegen onderdrukking, fascisme en rassenwaan. Als represaille zijn ettelijke werkenmers van het overheidspersoneel gestraft en sommige zijn zelfs geexecuteerd.

Symboliek van Februaristaking 1941

Nu, 79 jaar later, staat deze Februaristaking nog steeds symbool voor de strijd tegen fascisme, rassenwaan en onderdrukking en voor solidariteit, saamhorigheid, tolerantie en gelijkwaardigheid. Door hierbij stil te staan herdenken we de stakers van toen en geven wij tegelijk aan dat de waarden waar de stakers voor stonden van groot belang blijven. Want ook in deze tijd kunnen we niet dulden dat medeburgers worden gedemoniseerd, mishandeld en vervolgd omdat ze tot een bepaalde groep horen.

Met dit in gedachten roept het Amsterdamse FNV-comite ‘Herdenk de Februaristaking’ u op om aanwezig te zijn bij deze bijeenkomst, voorafgaand aan het defile langs de Dokwerker.

PROGRAMMA:

KOMT ALLEN!!

Dinsdag 25 februari 2020 vanaf 14.30 uur in de grote Raadszaal van de Stopera, Amstel 1, Amsterdam.

Viering Februaristaking 2020: ‘Anti-fascisme Geef Je Door!

Op zondag 23 februari organiseren CJB en NCPN voor de derde keer een herdenking en viering van de voorbereiding van de Februaristaking. Precies 79 jaar geleden organiseerde de toen illegale CPN een grootschalige staking van de arbeiders tegen de groeiende jodenvervolging door de nazi’s. De staking op 25 en 25 februari 1941 was het enige openlijke massale arbeidsverzet tegen jodenvervolging in bezet Europa gedurende de oorlog.

Deelnemers aan Februaristaking en de gevolgen

Duizenden arbeiders, van het trampersoneel in Amsterdam tot fabrieksarbeiders uit de Zaanstreek en staalwerkers in Utrecht, legden het werk neer. De staking werd door de bezetters genadeloos onderdrukt, negen stakers vonden de dood in gevechten tegen de SS-politiebataljons. In de nasleep van de stakingen zouden talloze talloze communisten gearresteerd worden vanwege hun rol in de staking en werden velen van hen gefusilleerd.

Anti-communisme

De herinnering van het communistisch verzet wordt in grote mate geindividualiseerd en gedepolitiseerd. Na de actieve staatsrepressie van communisten tijdens de Koude Oorlog, is het doodzwijgen van de communistische erfenis tegenwoordig de dominante vorm van anti-communisme. Zeker nu de laatste deelnemers aan de Februaristaking ons ontvallen.

De speeches op de officiele herdenking, uitgesproken door bobo’s die politiek niet verder weg kunnen staan van de stakers, zijn verschoond van enige ideologische reflectie. Het communisme van de CPN, de ideologie en partij die velen in het verzet inspireerden tot hun verzetsdaden, wordt veelal niet of slechts in een bijzin genoemd.

Geschiedvervalsing

In de meest schaamteloze gevallen van geschiedvervalsing worden de ideologie van het communisme en het fascisme zelfs op een hoop gegooid. De groei van anti-communisme van de Europese Unie heeft zo geleid tot de zogenaamde ‘Europese herdenkingsdag voor de slachtoffers van het stalinisme en het nazisme’. Een grotere smet op de nagedachtenis van de Februaristakers is nauwelijks denkbaar.

Wat willen wij als communisten

Als communisten willen wij in 2020 daarom niet alleen passsief herdenken. Wij doen de herinnering van de stakers de meeste eer aan door er lessen uit te trekken voor vandaag. Tijdens de viering benadrukken wij daarom dat de staking geen spontaan karakter had, maar dat deze alleen kon plaatsvinden dankzij de organisatie ervan door de communistische partij. We kijken niet alleen terug op de staking, maar trekken ook lessen voor heden en toekomst.

Kameraden actief in de huidige antifascistische strijd zullen hun ervaringen delen. Leden van de CJB en de NCPN strijden dagelijks tegen de normalisering van fascistische gedachten. Zo was bijvoorbeeld de afdeling Brabant van de CJB afgelopen  jaar actief in het organiseren van een protestactie tegen een tentoonstelling van nazi-‘design’ en –‘kunst’ in Den Bosch.

Nooit vergeten

De helden van de februaristaking, zoals magazijnmeester Joop Eijl, kantoorbediende Lou Jansen ,stratenmaker Willem Kraan en vele anderen, waren niet alleen dappere mensen, maar het waren ook overtuigde communisten. Hun moed en opofferingsgezindheid zijn nog altijd een grote inspiratiebron voor onze strijd. Nimmer zullen wij hun daden en offers vergeten !

Antifascisme Geef Je Door!

Op zondag 23 februari om 12.30 uur zal de viering plaatsvinden op de Tweede Lindendwarsstraat 10 in Amsterdam.