21e Internationale Communistische Seminar

Brussel, 18-20 mei 2012
www.icsbrussels.org - ics@icsbrussels.org

Het verband tussen de onmiddellijke taken voor de communisten en hun strijd voor het socialisme

Algemene besluiten

(20 mei 2012)

    De veralgemeende crisis van het kapitalisme opent de weg naar het socialisme

  1. Vandaag is de eerste taak van alle communisten ter wereld de ware aard bloot te leggen van de crisis die al vier jaar het hele kapitalistische wereldsysteem teistert. Het verspreiden van de marxistische analyse over de crisis is een ideologische taak van het allergrootste belang. Het komt erop aan de werkers en de volkeren te helpen de diepere oorsprong van de zware economische wereldcrisis te begrijpen. Het komt erop aan het verband te leggen tussen de verschillende aanvallen die ze nu ondergaan en het barbaarse karakter van het systeem zelf. Het komt erop aan door te dringen tot de bron van een aantal deelproblemen zoals de voedselcrisis, de veroveringsoorlogen, de polarisering tussen rijkdom en armoede, en de crisis van het parlementaire stelsel en van de burgerlijke ideologie.
  2. Deze taak houdt meteen de afwijzing in van elke stelling die het karakter van de crisis als een crisis van het kapitalistisch systeem ontkent. We hebben te maken met een crisis van relatieve overproductie en van een relatief te grote omvang van kapitaalaccumulatie. Wat men de financiële zeepbellen noemt, zijn de weerspiegeling van deze crisis in de schoot van de kapitaalcirculatie. Toen deze zeepbellen eenmaal uiteenspatten, kwam de tegenstelling tussen de reële koopkracht van de verarmde massa en de overontwikkelde productiecapaciteit zeer duidelijk aan het licht. Dit spreekt de stelling tegen dat de crisis niet meer dan een tekortkoming van het financieel systeem is of een 'schuldencrisis'. Zoals Marx aantoonde, ligt de fundamentele bron van elke crisis in de tegenstelling tussen het sociale karakter van de productie en de privétoe-eigening van haar product.
  3. We moeten elke illusie bestrijden over 'uitwegen' die het systeem zelf niet raken. De maatregelen die de burgerij treft zijn enkel bedoeld om de winstmarges te herstellen en zichzelf te redden ten nadele van de concurrenten en van de werknemers. De sociaaldemocratie laat zichzelf nog maar eens zien als een trouwe beheerder van het kapitalisme in crisis en een hoofdrolspeler in de aanvallen tegen de bevolking. Het failliet van dit beleid schept bij de bevolking een voedingsbodem voor nationalisme, xenofobie en religieus fundamentalisme en voor de neofascistische krachten en denkbeelden. De burgerij creëert en gebruikt deze reactionaire tendensen, alsook de etnische en religieuze conflicten, om de klassentegenstellingen te verdoezelen, terwijl het imperialisme zich ervan bedient om zijn invloedssferen uit te breiden. De jaren dertig hebben ons laten zien waartoe dit kan leiden. De communistische en arbeiderspartijen delen allen een zelfde overtuiging: om de werkende mensen en de volkeren te bevrijden van uitbuiting en armoede moet er socialisme komen, rekening houdend met de lessen die we kunnen trekken uit de ervaringen in het verleden. De reformistische strekking binnen links die beweert dat een keynesiaanse politiek de weg kan banen voor een markteconomie zonder crisissen of uitbuiting, beduvelt de massa.
  4. Een geplande economie, gebaseerd op het collectieve eigendom van de productiemiddelen, is de enige uitweg om een economie te ontwikkelen in dienst van de behoeften van de mens en voor een duurzaam beheer van de natuur en van de productie. De nederlaag van het imperialisme en de overwinning van het socialisme zijn een conditio sine qua non voor een duurzame vrede tussen de volkeren en voor het opbouwen van internationale betrekkingen die uitgaan van wederzijdse hulp, zonder overheersing of uitbuiting. Het zal afhangen van de voorhoederol van de communistische en arbeiderspartijen in de strijd en van hun overtuigingskracht en organisatiewerk of deze crisis van het wereldkapitalisme uitloopt op nieuwe perspectieven voor het socialisme.

    De strijd van de werkers en de volkeren in handen nemen en leiden

  5. De crisis van alle aspecten van het kapitalistisch systeem schept voor de communistische en arbeiderspartijen nieuwe kansen om de massa te winnen voor het perspectief van het socialisme. Maar de objectieve noodzaak van het socialisme is geen overtuiging die zich spontaan zal nestelen in het subjectieve bewustzijn van de mensen. Elke partij heeft de verantwoordelijkheid om te zoeken naar aangepaste middelen om het bewustzijn van de arbeidersklasse en van het volk te verhogen, om de arbeidersklasse en het volk te organiseren en te mobiliseren, vertrekkende van een beoordeling van de organisatiegraad en het bewustzijnsniveau van de massa, van de bestaande krachtsverhoudingen en de kenmerken van het actuele tijdperk, en dit op de eerste plaats in haar eigen land. Bovendien heeft de contrarevolutie die het tijdperk van het socialisme in de Sovjet-Unie en in de landen van het Oostblok afsloot, heel wat verwarring gezaaid onder de massa. En de burgerij heeft hiervan wereldwijd gebruikgemaakt om het beeld van de socialistische weg zwart te maken. Door de veralgemeende crisis van het kapitalisme kunnen we deze anticommunistische propaganda ontzenuwen.
  6. Dit bewustzijn bij de brede volksmassa doen doordringen, gebeurt het best via de eigen ervaringen, via de strijd die de arbeidersklasse en de volkeren overal ter wereld voeren, via deeloverwinningen en nederlagen. Het is dan ook van het allergrootste belang dat de partijen de leiding nemen in de dagelijkse strijd van de werknemers en de bevolking, om deze strijd te oriënteren in een anti-imperialistische en antikapitalistische richting en in de richting van de socialistische revolutie. In de klassenstrijd doet de arbeidersklasse kostbare ervaring op die, in combinatie met de politieke en ideologische inbreng van de communistische en arbeiderspartijen, bijdraagt tot de ontwikkeling van het klassenbewustzijn.
  7. De communisten richten hun inspanningen op het stellen van concrete strijddoelen die beantwoorden aan de huidige behoeften van de werkers en hun gezinnen (werk, lonen, sociale rechten, openbare diensten, sociale diensten, onderwijs, gezondheid, pensioen, huisvesting, kosten van levensonderhoud...). De communisten strijden voor het recht op werk, voor betere arbeidsomstandigheden, voor de rechten op sociale zekerheid, voor gelijke rechten en gelijke behandeling van vrouwen enz., om betere voorwaarden te krijgen voor het verkopen van de arbeidskracht en betere bescherming tegen een buitensporige uitbuiting door de werkgevers. Maar wat de arbeidersklasse via haar strijd dan ook aan nieuwe verworvenheden binnenhaalt, dit verandert niets en kan niets veranderen aan de positie van de arbeidersklasse als loonslaven in de productieverhoudingen.
  8. Het is door hun rol in de dagelijkse strijd dat de communisten het vertrouwen van de werkende massa kunnen winnen door te bewijzen dat zij de beste verdedigers zijn van de algemene belangen en op lange termijn van de belangen van de massa. Het is via de dagelijkse strijd dat we de beste krachtsverhoudingen kunnen realiseren voor de latere confrontatie met de monopolies en de burgerij. Het is vooral via de dagelijkse strijd, en niet via de weg van verkiezingen, dat de massa's zich voorbereiden op bredere overwinningen. De communistische en arbeiderspartijen doen mee aan verkiezingen en gaan in de parlementen zetelen om meer gehoor te vinden en betere voorwaarden te scheppen voor de klassenstrijd. De massa beseft immers dat onder het kapitalisme niets ooit voorgoed verworven is en dat dit vandaag des te meer geldt, nu het kapitalisme geen enkele toegeving doet en, integendeel, de rechten die al decennialang bestonden, afbreekt. Maar ook als alle toegevingen partieel en van tijdelijke aard zijn en op elk moment opnieuw ter discussie gesteld kunnen worden, vechten de communisten toch in elke strijd voor de overwinning, want elke deeloverwinning is belangrijk voor het moreel van de bevolking.
  9. De socialistische revolutie is het eindresultaat en het hoogtepunt van een veelheid van partiële strijdbewegingen die samenkomen "wanneer de 'mensen aan de onderkant' niet langer meer willen en 'diegenen aan de bovenkant' niet langer meer verder kunnen leven op de oude manier" (Lenin, De kinderziekte van het communisme). Zolang het kapitalisme bestaat, zullen de arbeidersklasse en de volkeren strijd voeren voor verbeteringen van hun leef- en arbeidsomstandigheden, voor politieke, sociale en democratische rechten die de weg naar volkssoevereiniteit voorbereiden. Elke strijd voor de verbetering van het lot van de arbeidersklasse kan in twee richtingen gaan. Als die illusies wekt in het systeem, eindigt hij in een consolidatie van de dictatuur van de monopolies. Als de strijd daarentegen het bewustzijn van de massa's verhoogt, de organisatie verstevigt en de energie verzamelt voor toekomstige nieuwe strijd, dan schept hij betere krachtsverhoudingen om vooruit te gaan in de richting van het socialisme. Dit hangt op de eerste plaats af van de richting die de communisten kunnen opleggen aan de strijd.
  10. De communisten nemen hun voorhoederol op in de strijd van de arbeidersklasse en van de volkeren, in de strijd van de jongeren, en spannen zich in om de concrete doelstellingen voor deze strijd te formuleren in functie van de behoeften van de mensen. Als de massa bereid is om voor bepaalde eisen in beweging te komen, is het de plicht van de communisten om hen hierbij actief te helpen. Maar ze hebben ook de taak om tactiek en strategie bewust te verbinden op zo'n manier dat het eerste ten dienste staat van het tweede. Ze hebben ook de taak te verzekeren dat de strijd voor onmiddellijke eisen dient om de arbeidersklasse voor te bereiden op de overwinning op het niveau van de macht en op de vernietiging van de macht van de monopolies en van de uitbuiting van de mens door de mens.
  11. Onder het kapitalisme voeren de communisten strijd voor hervormingen om de situatie te verbeteren en de rechten van de arbeidersklasse te bevorderen. Zoals Lenin zei, hebben alle hervormingen twee kanten. Enerzijds is een hervorming in het perspectief van de arbeidersklasse een overwinning. Anderzijds kan de hervorming een middel zijn om de arbeidersklasse in het kapitalistisch systeem te houden. "De reformisten doen alles om de arbeiders te verdelen en om de tuin te leiden met aalmoezen, om hen af te houden van de klassenstrijd. De arbeiders die de leugenachtigheid van het reformisme hebben begrepen, maken gebruik van de hervormingen om hun klassenstrijd te ontwikkelen en uit te breiden." (Lenin, Marxisme en reformisme, deel 19, blz. 399-400.)
  12. Terwijl de communisten het rechts-opportunisme bestrijden, moeten ze ook waakzaam zijn voor de gevaren van het links-opportunisme. Het is verkeerd om de dagelijkse strijd voor onmiddellijke eisen misprijzend te behandelen. De communisten stellen zich op in de traditie van Marx, van Lenin en van de Eerste en de Derde Internationale.
    • In zijn strijd tegen Proudhon, Bakoenin en de Lassalianen benadrukte Marx het belang van de onmiddellijke eisen, ook al geloofde hij dat de revolutie in het verschiet lag. Het 1e congres van de Internationale in 1866 in Genève bracht de aanhangers van Proudhon een nederlaag toe. Het congres keurde de strijd voor de 8-urige werkdag goed als internationale eis. En de vertegenwoordigers van de Eerste Internationale leidden in 1871 in New York de eerste grote betoging voor de 8-urige werkdag. In zijn Kritiek op het programma van Gotha maakte Marx een virulente kritiek op de "ijzeren loonwet" van Lassalle die alleen de politieke strijd wilde aangaan.
    • Bij de stichting van de bolsjewistische partij in 1903, in een periode van toenemende klassenstrijd, heeft Lenin zijn tactiek aan de strategie aangepast door te zorgen dat er een nauwe band bleef bestaan tussen de onmiddellijke economische en politieke eisen en de onmiddellijke taak om de tsaristische alleenheerschappij te verslaan en het uiteindelijke perspectief van de socialistische revolutie. Aan de mislukte revolutie van december 1905 ging een jaar vooraf van betogingen en stakingen in heel Rusland voor de burgerlijke vrijheden, voor loonsverhogingen, voor herverdeling van de grond, voor de 8-urige werkdag en voor de bijeenroeping van een grondwetgevende vergadering, gekozen via algemeen stemrecht.
    • Op het tweede congres van de Derde Internationale voerde Lenin strijd tegen het linksradicalisme, de kinderziekte van het communisme, dat de noodzaak ontkent van een permanente politieke en ideologische massastrijd van de communisten voor het veroveren van het bewustzijn van de massa, door hun werk in de vakbonden, door het uitwerken van tactieken en het gebruikmaken van compromissen zonder af te wijken van het strategische einddoel.
  13. Er is geen onoverkomelijke barrière tussen politieke en economische strijd. Tot de kwesties met een onmiddellijk politiek karakter behoren de eisen voor de anti-imperialistische strijd en de klassenstrijd tegen de schendingen van de mensenrechten, tegen brutale repressie en tegen de aanvalsoorlogen. Kwesties zoals de werkloosheid, het bevriezen van de lonen, uit huis gezet worden, de prijzen voor consumptiegoederen en basisdiensten die de pan uitrijzen, de verslechtering van sociale en andere dienstverlening dienen zich in eerste instantie als economische vraagstukken aan. Maar het kunnen gemakkelijk politieke kwesties worden als de communistische partij en de bevolking ze naar voren schuiven als eisen in de anti-imperialistische strijd en de klassenstrijd.

    De strijd voor de volksmacht is anderzijds een tastbare en onmiddellijke uitdaging voor de massa's. Tijdens de politieke strijd formuleren we tegelijk tactische eisen voor basishervormingen en de strategische oproep voor revolutionaire verandering. De bolsjewistische partij heeft de massa kunnen winnen voor de revolutie met drie ordewoorden: vrede, brood, grond, en door aan te tonen dat alleen de Sovjetmacht deze kon verzekeren.

  14. Zodra de volksopstand zich uitbreidt, reageert de burgerij met aanvallen op de democratische rechten en versterking van het repressieapparaat. Dit herinnert de arbeidersklasse aan het feit dat het klassengevecht zich vooral op politiek niveau afspeelt, op het niveau van de macht, omdat de antidemocratische en fascistoïde maatregelen dienen om de onderdrukte bevolking voor eeuwig onder de knoet te houden. De arbeidersklasse moet ook haar maatschappijvisie boven de economische sfeer uittillen en zich verenigen rond de verdediging van de democratische basisrechten, het recht om zich te organiseren tegen de anticommunistische aanvallen, het recht om te staken tegen de repressieve maatregelen, het recht om te betogen tegen de noodtoestand, de vakbondsvrijheid tegen elke beperking van het recht om strijd te voeren en de klassensolidariteit te organiseren. Elke uitbreiding van de democratie opent en verruimt de mogelijkheden voor klassenstrijd. De strijd voor zoveel mogelijk en consequent toegepaste democratie voor de volksmassa's op alle maatschappelijke terreinen is een essentieel onderdeel van de strijd voor het socialisme.
  15. De crisis voert de militarisering van de economie op, intensiveert de voorbereiding op nieuwe oorlogen en scherpt de inter-imperialistische rivaliteit aan. De Verenigde Staten, de Europese Unie en Japan willen hun controle over de wereldeconomie, op de natuurlijke rijkdommen, de energiebronnen, de wereldhandel en het internationaal monetair systeem behouden. De NAVO is steeds agressiever geworden en strekt haar actie uit tot de Perzische Golf, het Midden-Oosten, de Stille Zuidzee, de Indische oceaan en over de hele wereld. De NAVO creëert conflicten en wakkert ze aan. Het is absoluut noodzakelijk dat de communistische en arbeiderspartijen zich ten volle in de strijd werpen tegen elk aanvalspact, uitgebroed door de politieke agenten van de monopolies. Zij moeten het solidariteitsfront met de landen die bedreigd worden door het imperialisme (Iran, Syrië, de Democratische Volksrepubliek Korea) versterken. Ze moeten krachtdadig die landen en volkeren ondersteunen, die zich verzetten tegen buitenlandse inmenging, tegen destabilisering en tegen de militaire interventies van het imperialisme. Met de VS, de EU en Japan op kop stelt het imperialisme alles in het werk om de controle te handhaven over de wereldeconomie, de grondstoffen, de energiebronnen, de wereldhandel en het internationaal monetair systeem. De communistische en arbeiderspartijen moeten socialistisch Cuba vastberaden steunen tegen de imperialistische economische blokkade. Zij steunen het Palestijnse volk in zijn strijd voor het verwerven van zijn onvervreemdbare rechten, het recht op zelfbeschikking zonder buitenlandse inmenging, de nationale onafhankelijkheid en de soevereiniteit, en voor hun recht op terugkeer naar hun gronden en eigendommen waarvan ze werden verjaagd.
  16. In al deze strijdbewegingen schuiven de communisten het perspectief naar voren van de omverwerping van het kapitalisme via de socialistische revolutie als een objectieve noodzaak om het lot van de werkende massa's radicaal en blijvend te verbeteren. Zoals Lenin verzetten de communistische en arbeiderspartijen zich tegen het motto van Bernstein: "De beweging is alles, het einddoel is niets." Dit impliceert dat de propaganda voor de noodzaak van het socialisme niet wordt uitgesteld "voor later" in het werk met de massa of wordt weggeborgen in interne publicaties. In de dagelijkse strijd propageren onze partijen de oplossing van de volksmacht, van het socialistisch alternatief als antwoord op de crisis en op de uitbuiting door het kapitalistisch systeem.

    De communistische en arbeiderspartijen versterken om klaar te staan voor de taken die ons wachten

  17. Onze partijen zetten zich in voor de strijd voor sociale vooruitgang, democratische rechten, proletarisch internationalisme, vrede en milieubescherming in het perspectief van het socialisme. Door hun aanwezigheid en hun actie in de vakbonden, in de democratische beweging, voor de vrede en voor het milieu, breiden de communistische en arbeiderspartijen hun invloed uit en benadrukken dat het socialisme de uitgang is om tegelijk sociale vooruitgang, democratie voor de werknemers en natuurbehoud en vrede te verwezenlijken. Want op geen van deze terreinen zullen de verworvenheden een blijvend karakter hebben zolang de kapitalistische monopolies de macht zullen hebben. De aanwezigheid aan de zijde van en in de voorhoede van de werkers die strijd voeren, geeft ons de beste troeven om het gezag van de partij te verstevigen, maar ook om nieuwe leden te rekruteren en de partij een meer proletarisch karakter te geven.
  18. Voor het voeren van de dagelijkse strijd en om deze te sturen in het perspectief van het socialisme, is de taak om zich met alle energie en doorzettingsvermogen vast te bijten in het werk binnen de massaorganisaties van de uitgebuite werkers, binnen de vakbondsorganisaties, voor de communisten van kapitaal belang. De vakbonden moeten de massaorganisaties zijn voor het verzet van de arbeidersklasse. En de inspanning om deze klassenlijn op te bouwen en te versterken is een prioriteit om invloed te verwerven op de werkende massa.
  19. Vandaag zijn de objectieve omstandigheden rijp voor de vorming van brede anti-imperialistische en antimonopolistische sociale allianties. Deze zijn bedoeld om het imperialistische offensief en de imperialistische aanvallen, in al zijn vormen, te verslaan, om te strijden voor de macht en voor de uitwerking van ingrijpende, radicale, revolutionaire veranderingen.
  20. De internationale samenwerking tussen communistische en arbeiderspartijen, alsook tussen de communistische jongerenorganisaties, moet het niveau van de verklaringen overstijgen en overgaan tot concrete wederzijdse hulp. Er moet veel meer ervaringsuitwisseling zijn om de voorhoedeverwezenlijkingen sneller te kunnen veralgemenen. De resultaten van elke partij op het gebied van studie en onderzoek en van de ideologische strijd tegen de reformistische en dogmatische stromingen moeten ter beschikking gesteld worden van de hele communistische beweging. De uitwisseling van informatie en van artikelen tussen kranten en tijdschriften van de communistische en arbeiderspartijen is van het allergrootste belang voor een betere internationale samenwerking. Het vrijmoedige en open debat met respect voor de autonomie van elke partij moet leiden tot een steviger ideologische en politieke eenheid.

Leve het proletarisch internationalisme.

©MANIFEST KRANT van de NCPN
Haarlemmerweg 177, 1051 LB, Amsterdam, tel.: 020-6825019