Werkgevers worden zenuwachtig

Acties nu doorzetten tot in de ondernemingen


'Generaal' Barosso gaat helemaal voor 'Agenda 2010'. Hij neemt persoonlijk de leiding van de invoering van dit afbraakplan.  


Bouwvakkers demonstreren in Arnhem. Het begin van een roerig CAO-jaar.  


Terpstra (CNV), De Waal (FNV) en Verhoeven (MHP) kondigen acties aan.  

Door Wil van der Klift

Hij verwachtte er niet veel van. Demonstraties op het Malieveld zou hij uit het gebouw van VNO-NCW gadeslaan. Jacques Schraven, voorzitter van de werkgeversclub, voelde zich sterk genoeg om de vakbeweging, in navolging van Margareth Tatcher in Engeland, te kleineren en bij het grofvuil te zetten.

Nederland is hard op weg een ondernemersland te worden, waar de rechten van de werknemers en uitkeringsgerechtigden niet meer tellen. De ondernemers hebben het tij mee. De agenda 2010 vastgesteld in 2000 in Lissabon wordt in sneltreinvaart uitgevoerd, nu zelfs onder leiding van een Portugese 'generaal' aan de top van de EU, die in eigen land een uiterst neoliberale politiek bedreef. Vanwaar dan toch die verkrampte pogingen om de acties te stoppen?

In een brief vol harde verwijten en op bittere toon heeft werkgeversvoorman Jacques Schraven de bonden opgeroepen alsnog af te zien van acties tegen het kabinetsbeleid. Hij voorspelt dat de politiek zich weinig zal aantrekken van de acties die de bonden tot 2 oktober gaan voeren. Daar zou hij wel eens gelijk in kunnen hebben. De EU-politiek is mede door de leden van zijn organisatie op de heilloze afbraakweg gezet van de agenda van Lissabon. Politici in de verschillende Europese landen bepalen alleen nog het tempo en de vormgeving van de afbraak. Dat er moet en zal worden afgebroken staat vast.

Acties moeten tegen werkgevers gericht zijn

Schraven begint te begrijpen dat de acties de komende periode vooral tegen de werkgevers gericht zullen zijn en veel minder tegen de stromannen in het kabinet. Hij begint daarom te chanteren en zegt dat acties voor de werkgevers betekent "een aanslag op het herstel van de bedrijven". Hij roept de bonden op "de heilloze weg van acties te verlaten" en kondigt aan dat ondernemers de aangekondigde werknemersacties niet zullen 'gedogen', zoals de bonden hebben gevraagd. Nu de vakbeweging zich strijdbaarder opstelt dan in jaren het geval was, laten de ondernemers hun ware gezicht zien. Het gaat dus stormen in de polder.

De vakbondsbestuurders aan de top hebben, geheel tegen de gewoonte van de afgelopen jaren in, aangekondigd de acties door te zetten. En ze gaan het gezamenlijk doen, een eenheid, hoe tijdelijk misschien ook, die we lang niet hebben meegemaakt en die in het voordeel is van de loon- en uitkeringsgerechtigden. De druk vanuit de basis is dan ook zeer groot en ook de vakbondsbestuurders op de 'werkvloer' merken dat.

Volgens Schraven zou het goed zijn als de werknemersorganisaties tot bezinning komen en samen met de werkgevers druk uitoefenen op het kabinet om tot een ruimere overgangsregeling te komen voor 50-plussers die weinig tijd hebben om te sparen voor vervroegd pensioen. De brief van Schraven volgt op een brief van premier Balkenende, waarin de bonden werd gevraagd af te zien van acties en het economisch herstel 'niet in de knop te breken'.

Volgens de vakbondsvoormannen slaat het kabinet de plank mis door te suggereren dat de vakcentrales zich vooral richten op de 'ouderen': op het dossier van VUT, prepensioen en de levensloopregeling. En dat ze daarbij de jongeren de rekening van de ouderen willen laten betalen. Deze grove stoten onder de gordel zijn dan ook volstrekt onaanvaardbaar.

De drie werknemersorganisaties hebben premier Balkenende in een brief opnieuw duidelijk gemaakt dat zij hun collectieve acties doorzetten. De vakcentrales FNV, CNV en MHP verwijten de premier geen enkele opening te bieden voor een rol van de vakbonden om het ingezette beleid bij te stellen. Zolang die bijstelling uitblijft, komen de bonden 'met frisse tegenzin' in actie om zichtbaar te maken dat het kabinetsbeleid op onvoldoende draagvlak kan rekenen.

We gaan voor echte veranderingen

Maar is er reden om bij een eventuele tegemoetkoming van het kabinet aan die eisen te stoppen? Gaan we straks met vele tienduizenden alleen demonstreren om een onderhandelingsopening af te dwingen? Gaat het alleen om VUT, prepensioen en levensloopregeling? Moeten we niet doorknokken voor veel meer? Er staat nog veel meer op de tocht dan de WW, de WAO, ziektegeld en afbraak van arbeidsvoorwaarden. Nederland verdient genoeg, maar het wordt niet verdeeld. Dat was vroeger zo, maar nu worden alle sociale vangnetten versneld afgebroken. Het zou de enige manier zijn voor groei, het zou nodig zijn vanwege de ontgroening en vergrijzing. Nonsens! Dat het nodig is om de concurrentie van de VS en Azië het hoofd te bieden ligt dichter bij de waarheid. Willen de ondernemers hun winsten en vermogens veiligstellen dan worden ze steeds meer gedwongen om dat ten koste van de werkenden te doen. Dat is het karakter van deze maatschappij.

Wat hebben ze nog in petto voor ons?

Het staat in het VNO-NCW-rapport wat achteraan, maar het is wel de kern van het verhaal: "De Lissabondoelstellingen moeten politieke prioriteit van de EU zijn". Modernisering van de sociale bescherming en arbeidsmarkthervormingen in de lidstaten moeten snel worden doorgevoerd. Dat geldt ook voor het op orde brengen van de pensioenstelsels. Hoe dat er volgens de VNO-NCW uitziet staat in de onderstaande samenvatting van de vijftig actiepunten van de ondernemers, zoals beschreven in hun brochure: 'Nederland moet actiever'.

De lijn is duidelijk. Als het aan de grote ondernemers in Nederland ligt begint de stelselherziening (afbraak) nu pas echt. Er is geen enkele reden om de acties op korte termijn te stoppen of om genoegen te nemen met kruimels die zeker zullen worden gestrooid als de acties in kracht en omvanggaan groeien. Het parool is nu: doorgaan! De neoliberale aanvallen moeten worden gestopt voordat de verzorgingsstaat helemaal is gesloopt.

©MANIFEST KRANT van de NCPN
Haarlemmerweg 177, 1051 LB, Amsterdam, tel.: 020-6825019