Mooie woorden: Het schandaal en de hete brij

i-005-012.jpg i-005-013.jpg
Truke

Rinze Visser

Tijdens de algemene beschouwingen in de gemeenteraad, waarin ik met nog een partijgenoot de NCPN vertegenwoordig, vertelde de GroenLinks-woordvoerder dat de verzorgingsstaat wordt uitgehold. Nog niet zo lang geleden werd er in de raadszaal het voortgaande beleid voor het sociaal domein gepresenteerd. Op een lichtbeeld met grote letters stond: "De verzorgingsstaat is met pensioen, leve de participatiemaatschappij." Blijkbaar was de NCPN de enige die zich daaraan ergerde en liet dat daarna meerdere keren blijken.

De rest zweeg en vond het kennelijk prima. Ook GroenLinks..! Maar ziet: alle politieke partijen, tot en met zelfs de VVD, willen nu een ietwat sociaal en menselijk gezicht laten zien. Er schijnen parlementsverkiezingen aan te komen... Niet ontkend kan worden dat het veel in de media besproken schandaal rond de kinderopvangtoeslag, eufemistisch 'affaire' genoemd, daar niet los van staat. Dat had niet zo gemoeten... Alsof het hier een soort vreemdgaan betreft. Vreemd aan de bedoelde politiek. Niets van dat alles!

Vanuit de parlementaire enquêtecommissie, die het schandaal onderzoekt, klinken geluiden zoals dat de belastingdienst en ook verantwoordelijke bewindslieden hun menselijk gezicht hadden moeten tonen. Ze hadden niet zo streng mogen zijn. Zij hadden moeten denken aan de zeer ernstige gevolgen voor de betrokkenen. In de media vind je alle termen en uitdrukkingen waaruit zou moeten blijken dat dit nooit de bedoeling mag zijn geweest. Een ontspoorde trein, alsof er een machinist of een wisselwachter even niet had opgelet. Ongewenste bij-effecten van het beleid, alsof er met de wetgeving en ... met de afbraak van de verzorgingsstaat op zich niets mis is. Wat nauwelijks in de media aan bod komt zijn de veranderingen die er in de maatschappij plaatsvinden, waarmee decennia geleden al is begonnen en die sinds 2015 versterkt in wetgeving zijn vastgelegd: de volgende fase in de afbraak van de verzorgingsstaat. 'Zelfredzaamheid' en 'eigen kracht' zijn de wervende slogans waarmee de afbraak - GroenLinks zegt 'uitholling'- gepaard gaat.

Een vooraanstaand schrijver uit Zuid-Amerika zei dat de wereld op z'n kop staat, dat wat bestraft moet worden wordt beloond en omgekeerd; de ontmaskering van een systeem dat gebaseerd is op het privatiseren van de winsten en het socialiseren van de verliezen. Een andere schrijver, uit Noord-Amerika, noemde het kapitalisme het grootste piratenschip dat ooit bestaan heeft. Een andere schrijver schreef dat als iemand drie maanden lang geen inkomen heeft, met een banksaldo van 0,00 euro, daaruit niet volgt dat daardoor onaanvaardbare financiële problemen ontstaan. Deze schrijver komt uit Noord-Nederland, preciezer uit de gemeente waarin schrijver dezes woonachtig is. Uit de gemeente? Van de gemeente! Dat staat in een verweerschrift, namens B en W opgesteld. Van gas en licht afgesloten kunnen worden, geen premie zorgverzekering meer kunnen betalen, uit huis gezet kunnen worden. Diep in de schulden raken. Dan is het toch weer prachtig dat diezelfde instantie die je in de schulden brengt, je wel wil helpen bij schuldhulpverlening. Gaat heen, walgelijke goedheid! Wat een mentaliteit..!

Het is die mentaliteit, die elitaire boven de anderen verheven mentaliteit, dat op anderen neerkijkende, dat alles te maken heeft met de veranderingen in de maatschappij. Waarin de menselijkheid het verliest van de hardheid. Een maatschappij waarin mensen die van een overheid afhankelijk zijn, kunnen worden geschoffeerd, vernederd en bij voorbaat als vreters uit destaatsruif, als oplichters en fraudeurs worden gezien. Met een air van: bewijs jij maar eens dat je geen dief bent. De ondervraagden in de parlementaire enquête toeslagen kinderopvang, zowel bewindslieden/voormalige bewindslieden als hoge ambtenaren van de belastingdienst, zij allen putten zich uit in algemeenheden en ontwijkende praatjes - er is hier en daar wat misgegaan - en zo. Het was de wetgeving, de neoliberale wetgeving, die de onmenselijken de kans gaf hun vuile talenten op anderen te botvieren. Zij voerden alleen de wet uit! Niks ontspoorde trein! Niks ongewenste bij-effecten! De Wet, de hete brij waarom men heen danst!

Minister-president Rutte, ook gehoord door de enquêtecommissie, schaamde zich. Voor wat al die mensen aan leed en ellende, aan valse beschuldigingen is aangedaan? Nee! Hij schaamde zich omdat hij in de tien jaar dat hij in het Torentje zat geen kans had gezien het toeslagensysteem te veranderen. Deugde het toeslagensysteem, dat er voor moest zorgen dat meer vrouwen aan het arbeidsproces kunnen deelnemen dan niet? Het systeem deugde wel! De regeringen en meerderheden in het parlement deugden niet! De wetgeving, de asociale afbraakpolitiek deugde niet!

Het onderwerp: het bij voorbaat mensen als fraudeur zien, dat nu met dit schandaal naar buiten is gekomen en waarbij een paar wakkere kamerleden een goede rol speelden - is een heel goed voorbeeld van wat er in deze maatschappij aan het veranderen is. Het almaar groter worden van de kloof tussen inkomens en vermogens, de laatdunkende wijze waarop men over lager opgeleiden spreekt, de enorme bonussen die schaamteloos worden uitgedeeld. Dat je in je krant op dezelfde pagina het bericht dat de internationale topman van Douwe Egberts een bonus van 10.000.000.- euro ontvangt, naast het bericht dat de voedselbanken het niet meer aan kunnen slepen, leest, daarmee is in feite alles gezegd. Dat B en W van onze gemeente, naast hun ijver tot bezuinigingen nog altijd wachten op een verzoek van Douwe Egberts om een bijdrage, tot anderhalf miljoen. Zover zijn ze bereid te gaan. Ook dat is de maatschappij waarin we nu leven. Walgelijk! Een ander woord is er niet voor!

We leven in een tijd van grote veranderingen. Van sociale achteruitgang. Het is honderd jaar geleden dat Hannie Schaft geboren is. En dat mogen we weten. Ja, er waren ook andere tijden, toen Hannie Schaft nog van de communisten was. En taboe was! Hannie Schaft is nu van de ondernemers en is - zo lijkt het - postuum lid van D66 geworden. Waarom? Omdat zij voor verandering was... Omdat zij voor vrouwenemancipatie was... Omdat zij tegen discriminatie was. Allemaal positieve eigenschappen waarin de heersende klasse met de haar volgende elites in uitblinken... Ja, Hannie Schaft was voor verandering maar dan wel een heel andere verandering. Wat zou Hannie Schaft, die voor vrouwenemancipatie was, gedacht hebben van het schandaal toeslagen kinderopvang? Van het schandaal dat vele werkende vrouwen in de grootste ellende heeft gestort? Ik hoor ze duidelijk zwijgen. Allemaal!

©MANIFEST KRANT van de NCPN
Haarlemmerweg 177, 1051 LB, Amsterdam, tel.: 020-6825019