KLASSIEK EN ACTUEEL

"(...) De oude methode van onderzoek en denken, die Hegel de 'metafysische' noemt, die zich bij voorkeur bezighield met het onderzoek van de dingen als gegeven, vaste feiten, en waarvan de resten nog flink in de hoofden rondspoken, was in haar tijd historisch zeker gerechtvaardigd. Eerst moesten de dingen worden onderzocht, voordat de processen konden worden onderzocht. Men moest eerst weten wat een willekeurig ding was, voordat men de veranderingen die het doormaakte kon waarnemen. Zo was het ook in de natuurwetenschappen. De oude metafysica, die de dingen als voltooid aannam, ontstond uit een natuurwetenschap, die de dode en levende dingen als voltooid zijnde onderzocht. Toen dit onderzoek echter zo ver was gevorderd, dat de beslissende vooruitgang, de overgang naar het systematische onderzoek van de veranderingen die de dingen zelf in de natuur ondergaan, mogelijk werd, toen sloeg ook op filosofisch gebied het stervensuur van de oude metafysica. En inderdaad, terwijl de natuurwetenschap tot het eind van de laatste eeuw [19de] overwegend verzamelende wetenschap, een wetenschap van voltooide dingen was, is zij in onze eeuw [20ste] in wezen een ordenende wetenschap, een wetenschap van de processen, van de oorsprong en de ontwikkeling van deze dingen en van de samenhang die deze natuurprocessen tot één groot geheel verbindt. De fysiologie, die de processen in het planten- dierenorganisme onderzoekt, de embryologie, die de ontwikkeling van het afzonderlijke organisme van kiem tot rijpheid behandelt, de geologie, die de geleidelijke vorming van de aardkorst nagaat, zijn allemaal kinderen van onze [20ste] eeuw. (...)"

Uit: Ludwig Feuerbach en het einde van de klassieke Duitse filosofie, 1888, Friedrich Engels.

©MANIFEST KRANT van de NCPN
Haarlemmerweg 177, 1051 LB, Amsterdam, tel.: 020-6825019